Rzeka nie jest rzeczą.
Krótka lekcja meandrowania.
Rzeka to proces. Nie obiekt, który można postawić na półce i opisać raz na zawsze.
Kiedy myślę o rzece, rzadko widzę błękitną kreskę na mapie. Widzę raczej to, co pokazała mi Agnieszka Waszczeniuk w filmie Natura rzeki.
Agnieszka Waszczeniuk nie filmuje rzeki z oddali. Ona w niej jest – z kamerą, z piaskiem, z cierpliwością, która każe czekać na jeden ruch nurtu godzinami. Jej animacja to nie cyfrowe wygładzanie, to fizyczny wysiłek układania świata ziarenko po ziarenku. W tej rozmowie rzeka przestaje być tłem, a staje się współautorką, która czasem psuje szyki, zalewa plan, ale zawsze podpowiada najlepsze rozwiązania.
W naszym wspólnym monologu (wyjętym z archiwum, ale świeżym jak poranna mgła nad Narwią) próbujemy ugryźć to, co w naturze najbardziej nieuchwytne: prawdziwość.
Dlaczego tak bardzo boimy się meandrowania?
Mamy w sobie taką cywilizacyjną potrzebę „prostowania”. Prostujemy koryta rzek, prostujemy nasze życiorysy, wygładzamy krawędzie w mediach społecznościowych. Chcemy, żeby nurt był przewidywalny, a woda płynęła od punktu A do punktu B bez zbędnych zawijasów.
Tymczasem rzeka uczy nas, że to właśnie w zakrętach, w tych nieoczywistych spowolnieniach i nagłych przyspieszeniach, kryje się życie. Dużo życia!
Agnieszka w swojej pracy reżyserskiej dotyka rzeki tak, jakby dotykała żywej tkanki. Jej rzeka jest animacją – ciągłą zmianą, w której kadr nigdy nie jest ostateczny.
Biografia wody to nasza biografia.
Słuchając tej rozmowy dzisiaj, myślę o tym, jak rzeka uczy pokory. Nie da się jej „posiąść”. Można w niej być, można obok niej trwać, można pozwolić jej się przejrzeć w naszych oczach. Ale rzeka zawsze zostanie rzeką – dziką, surową, nieczułą na nasze próby udomowienia.
Może właśnie dlatego tak bardzo potrzebujemy do niej wracać? Żeby przypomnieć sobie o tej części nas samych, której nie da się zamknąć w tabelce Excela ani ująć w sztywne ramy grafiku. O tej części, która potrzebuje meandrować, gubić się w zaroślach i czasem… po prostu płynąć pod prąd cudzych oczekiwań.
Zanim wróci poniedziałek…
Zatrzymajcie się na chwilę takze przy tym dźwięku. Posłuchajcie o rzece, która nie daje się wyprostować. I o tym, dlaczego to najważniejsza lekcja, jaką możemy dziś odebrać od natury.
Inne refleksje z rzeką w roli głównej:
I takie pomniejsze, robione impresyjnie, od ręki, nad rzeką – mini opowieści:
Zatem – jaka jest Twoja pierwsza rzeka?
Ten odcinek to zapis spotkania z warsztatem Agnieszki Waszczeniuk. Rozmawiamy o jej filmie „Natura rzeki”, ale przede wszystkim o tym, jak powstaje obraz, który ma w sobie brud wody i ciężar piasku. To nie jest teoretyzowanie o ekologii – to opowieść o tym, jak rzeka wymusza na twórcy określoną postawę: uważność, której nie da się przyspieszyć. To lekcja patrzenia na rzekę jak na partnera, a nie jak na krajobraz
Jeśli Twój projekt audio lub wydarzenie potrzebuje narracji, która potrafi „płynąć” przez trudne tematy z lekkością i radiową precyzją – zapraszam do kontaktu. Realizuję autorskie podcasty narracyjne, prowadzę warsztaty z pracy z głosem oraz wykłady o filozofii mediów i ekologii głosu.
Porozmawiajmy o tym, jak nadać Twoim treściom organiczny, naturalny nurt.
Serdeczności
Miłka
Miłka Malzahn
Miłka Malzahn od lat zajmuje się rzemiosłem najtrudniejszym: słuchaniem świata. Poprzez studia filozoficzne, strony napisanych powieści i tysiące godzin spędzonych w radiowym studio - odnajduje to, czym warto się podzielić. Jej miejsce YouTube nie jest „kanałem z treściami” – to cyfrowe przedłużenie biurka, radiowego mikrofonu i polnych dróg Podlasia, po których wędruje w poszukiwaniu echa dawnych opowieści.
